Çocuğun İşe Giden Ebeveyn Arkasından Ağlaması

Çocuklar genelde işe giden anne-babaların arkasından ağlarlar, ellerinden ne gelirse yaparlar evden gitmemeleri için. Bu durumda çocuğun yaşı da önemlidir ancak aşağıdaki tavsiyeler uygulanabilir;

- Çocuğa her zaman net olunmalıdır. Çocuğu annesi, babası, anneannesi, nenesi, dedesi, halası yanında görünmeden terk etmek mantıklı değildir. Çocukta güvensizlik nedeni olacaktır. İlerisi için kötü olabilir.

- Çocuğa neden gidildiği anlatılmalıdır. Anlatılamıyorsa da gizlice olmamalıdır gidiş, alıştırılmalıdır bir şekilde.

- Ne olursa olsun gizlice yapılan işler iletişime zarar verir, güvensizlik yaratır. Sadece bu konuda değil her konuda bu yöntem tercih edilmemelidir.

Öğretimde de aynı konular geçerlidir... Net olunmalıdır. Sigara kötüdür diyip sigara içilirse çocuğun gözü önünde bu da güven zedeleyecektir.

Yargıları Şişelemek

Yargıları Şişelemek
Küskünlükler genellikle bir yargıyla başlar: "Kız kardeşim eşeğin teki, her zaman odayı dağınık bırakıyor"; "Annem beni asla öteki çocuklar gibi uyandırmıyor"; "Babam bizi düşünmüyor, yaptığı tek şey futbol oynamak". Aile yaşamı "kötü" ya da "yanlış" türünden yargılar içerdiği zaman gücenme meydana gelir. Kızdığınız bir aile ferdine bir hükmü ilan etmek yerine, bunu bir kâğıda yazın ve bir şişeye koyun (herkes aynı şişeyi kullanabilir). Ağzı dar bir şişe en iyisidir, çünkü o zaman yargılarınızı dışarı çıkartamazsınız. Yargınızı şişenin içine koyarken, bunu düşünmek üzere bir kenara koyduğunuzu farz edin. Genellikle birkaç gün içinde aklınıza başka bir gerçek gelir ve vardığınız hükme farklı bir açıdan bakarsınız. Yargınızla ilgili olarak bir hafta sonra gene aynı şeyi düşünüyorsanız, özenli bir şekilde hakkında hüküm verdiğiniz kişiyle konuşun.

Gerçek Çanı

Gerçek Çanı

Kendinize karşı dürüst olmak zihninizi bazı şeyler hakkında neler hissettiğinize açmaktır. Bir şey gerçekse, "Öyle mi!" duygusuna yol açar. Kimi zaman bu "Öyle mi!" biraz acıtır ya da davranışınızı değiştirmeniz gerektiğini düşündürür; bu iyidir. Şimdi oynayacağımız oyun gerçeğin çanını duymanın ne anlama geldiğini gösterecektir. Bir çan ve kartlar edinin. Her kartın üzerine şunları yazın:
• Aileme yeteri kadar zaman ayırmıyorum.
• Dikkate alınmadığımı sanıyorum.
• Evdeki ihtiyaçlarım karşılanıyor.
• Kendimden hoşnutum.
• Aileme daha fazla katkıda bulunmak isti¬
yorum.
• Kimi zaman herkesten kaçmak istiyorum.
yor.


• Burada kendimi önemli hissetmiyorum.
• Gerektiği kadar birlikte olamıyoruz.
• Burada beni kimse ciddiye almıyor.
• Ailemizin durumu sürekli iyiye gidiyor.
• Daha sık bir araya gelmeliyiz.
Siz de farklı durumları düşünüp bunları kartlara yazabilirsiniz. Kartları ters çevirin. Herkes bir kart seçsin ve yüksek sesle okusun. Biraz durup gerçeğin "Öyle mi!" çanının çalıp çalmadığını düşünsün. Çan herkesin ulaşabildiği bir yerde dursun. Gerçeğin çanının çaldığını düşünen kişi uzanıp çanı çalsın. Oyun bittikten sonra daha önce farkına varılmamış olan bazı duygulan fark etmenin nasıl bir şey olduğu üzerine konuşun.

Çocuğun Gerçeği Utanç Vericiyse

Çocuğun Gerçeği Utanç Vericiyse
Anne ve babaların çoğu saçı yeşil boyalı kişiyi sessizce süzen, birisine "Neden bu kadar şişmansın?" diye soran ya da "O adam çirkin" diyerek gerçeği söyleyen çocuklarının yarattığı utancı yaşamıştır. Çocuklar bunu doğallıkla yapar ve yetişkinlere oranla gerçekle daha fazla uyum içindedir ve gerçeği daha fazla merak eder. Bu nedenle kendilerini kötü hissetmemeleri gerekir. Bu çocuğun dünyayı gözlemleme ve öğrenme tarzıdır. Oturup çocuğunuza küçükken anne ve babanızın utanmasına neden olan anılarınızı anlatın. Size bu öyküler hakkında sorular sorsun; ne kadar dürüstlükle yanıt verdiğinizi tespit edeceksiniz. Bu hikâyelere dayanarak, yapılan yorumlar sonucunda o kişilerin neler hissedebileceklerini tartışın. Son olarak ona, düşündüğü her şeyle ilgili dürüst olması gerektiğini, ancak bir başkasını incitmemek için bunu yüksek sesle veya o kişinin önünde ifade etmemeye dikkat etmesi gerektiğini söyleyin.

Olduğu Gibi Anlatmak

Olduğu Gibi Anlatmak
Çocuklar bir şeyi anlatırken allayıp pullamaya bayılır. "O kötü kız defterimi karaladı" (gerçekte kızın kalemi kazara sayfaya dokunmuştur); "Beslenme çantamda ne varsa, hepsini o yedi" (gerçekte artanları yemiştir); "Sınıfın en aptalı benim" (gerçekte sadece sınavdan en iyi notu ala¬mamıştır). Çocuğunuza bir şeyi olduğu gibi anlatmakla allayıp pullamak arasındaki farkı göstermek için onunla Şip Şak oyununu oynayın. Zihnimiz gün boyunca bir dizi durumun fotoğrafını çeker. Gözler mahsuscuktan kamera olsun. Evdeki herhangi bir şeye bakın ve sonra göz kırpın. Herkes Şip Şak'ını mümkün olduğu kadar olduğu gibi anlatsın; sonra da allayıp pullasın. Evdeki herhangi bir şeyle ilgili Şip Şak üzerinde konuştuktan sonra herkesten o gün okulda ya da işte olup bitenlerden akıllarında kalan bir şeyi aktarmasını isteyin. Artık çocuğunuz size biraz abartılı gelen bir hikâyeyle geldiğinde, bunun bir Şip Şak'ı bulunup bulunmadığını sorabilirsiniz.

Dürüstlüğü Ödüllendirin

Dürüstlüğü Ödüllendirin
Çocuk size yanlış yaptığı bir şeyi aktardığında dürüstlüğü nasıl ödüllendirirsiniz? Çoğu kez anne ve babalar dürüst davrandığı için çocuğu övdükten sonra bir ceza verir. Bu çocuğu bir dahaki sefere cezadan kurtulmak için doğruyu söylememeye yöneltir. Önemli olan çocuklara yaptıkları şeylerin sorumluluğunu üstlenmeyi öğretmektir. Bu, size doğruyu söyledikten sonra onları yaptıkları şeyi düzeltmek için neler yapabileceklerini düşünmeye sevk etmek anlamına gelir. Dürüstlükle yapılan itiraflardan sonra şunun gibi bir şey söyleyin: "Bana doğruyu söyleyebildiğin için memnun oldum. Durumu düzeltmek için neler yapabileceğinle ilgili biraz düşün."

Doğruyu Söylemek

Doğruyu Söylemek
Güvene giden yol gerçeğin tırabzanlanyla döşenir. Güven oluşturmanın tek yolu dürüst olmaktır. Başka yol yoktur. Aile düzeninin bu dürüstlük ortamında işlemesi, aile fertlerinin birbirine güvenmesi anlamına gelir. Gerçek söylendiği ve sevgi değişmez kaldığı zaman güven oluşur. Bir aile dürüstlüğe değer veriyorsa, her aile ferdi, bütün olarak ailenin kendisini desteklediğine güvenerek hayatındaki gerçekleri ifade edebilir.
"Gerçeğe sadece akıl yoluyla değil, gönül yoluyla da ulaşabiliriz."
—Blaise Pascal

Gece Dışarda Uyumak

Gece Dışarda Uyumak
Dışarı çıkıp daha önce hiç yapılmamış bir şeyi yapma cesareti ürkütücü görünebilir. Eğer çocuk hiçbir zaman korkularıyla karşı karşıya kalma fırsatını bulamamışsa, cesur olmayı öğrenemez. Eğlenceli bir şekilde karanlıktan korkmak, geceyi dışarda geçirmek ve evden uzak olmak gibi alışılmış korkulan yenmek için bir yöntem önere¬lim. Çocuğunuzla birlikte müsait bir yerde geceyi dışarda geçirin. Hiçbir kamping edevatı almayın; sadece yere bir battaniye serin ve üzerine uyku tulumunu koyun. Gecenin seslerini dinleyin, gece havasını içinize çekin, yıldızlardan isteklerde bulu¬nun ve çiğ taneleriyle uyanmanın neşesini yaşayın. Çocuğunuzun vahşi ortamda ne kadar cesur olduğunu herkese anlatarak olayı büyütün.

Korkularla Yüzleşmek

Korkularla Yüzleşmek

Çocuklar; karanlık, hayaletler, yalnız kalmak, hırsızlar, şimşekli sağnak gibi pek çok şeyden
korkar. Etraf karanlık ve aklınız hareket
halindeyken cesur olmak kolay değildir.
Çocuğunuzu cesur olmaya teşvik etmede bazı
önerilerde bulunalım:
• Karanlıkta oyun oynayın. Çocuğunuza bir
kâğıt verin ve ışıklar kapalıyken bir şeyler
çizsin. Onlarla aynı odada oturun ve her
resim bittikten sonra ışığı açın. Komik re¬
simlere bakarak birlikte gülün.
• Karanlıkta "elim sende" oynayın. Kurallar
basit olmalı ve kimse yaralanmamalı.

Mobilyaları çekerek serbest alan yaratın.
Bu elbette yavaş oynanmalıdır ve herkes
ellerini uzatarak birisine dokunmaya
çalışacaktır.
Işıklan kapatın ve çocuğunuz karanlıkta
topladığınız nesnelere dokunarak ne
olduklannı bilmeye çalışsın.
Çocuğunuzu kötü hayaletlerden koruyacak
bir iyi hayalet resmi çizin. "Hayaletler
giremez" notunu yazıp kapıya asmak da
işe yarar.
Fırtına çıktığında, fırtına olun. Rüzgâr gib
uluyun, şimşek gibi haykırın ve yağmur
gibi tepinin.

Yapabilirmiş Gibi Davranın

Yapabilirmiş Gibi Davranın
Bir şey yapmaktan ya da birisiyle karşı karşıya gelmekten kork¬manın bir kısmı, bunu yapamayacağınız duygusuyla bağlıdır. Çocuğunuza, olayı nasıl gözünde canlandırabileceğine yardımcı olarak korkuyu yenmede destek verin.
Çocuğunuza gözünde canlandırma tekniğini şöyle anlatacaksınız: Çocuğunuzu oturtun; gözlerini kapatsın. Korktukları durumu ele alın ve zihinlerinde kendilerini bu olayın içindeymiş gibi tasavvur etsinler. Kendilerini bütün kelimeleri ve bütün hareketleri gerçek¬leştirirken görmeliler. O zaman sonuçla nasıl baş edeceklerini de göreceklerdir. Bu senaryoyu akıllarından istedikleri kadar geçirsinler. Eğer göz önüne getirmekte zorlanırlarsa, olayı akıllarından geçirmeye çalışırlarken, siz bazı göz önüne getirme halleri önerin. Durumu birkaç kez göz önüne getirdikten sonra ne düşündüklerini sorun. Birlikte en az beş kere tekrarlayın: "Bunu yapabilirim."

Cesaret Nişanı

Cesaret Nişanı
Arkadaşları kötü davranışlara teşvik ettiğinde kendisine sadık kalmak çocuk açısından cesaret işidir. Zaman ayırın ve çocuğunuzla birlikte bir cesaret nişanı hazırlayın. Bu çocuğunuzu ödüllendirmek için bir toplu iğne, kılıf, bayrak, vazo veya herhangi bir şey olabilir. Cesaret nişanını yaparken, onunla herkesle birlikte yürümenin ne kadar kolay, akıntıya kürek çek¬menin ne kadar zor olduğunu konuşun. Çocuğunuz küçükken başkalarına ilgi gösterdiğinde onu övmekle başlayın. Okulun kabadayısıyla ya da sınıftaki acaip çocukla ilgili şeyler duyduğunuzda, o kişi olmanın nasıl bir duygu olduğu üzerine konuşun. Çocuğunuzu cesur davranışlarını size anlatmaya teşvik edin. Sonra ailecek bir tören düzenleyerek yaptığınız cesaret nişanını çocuğa verin. Çocuk bu nişanı, ailede bir başkası cesurca bir iş yapıncaya kadar taşıyacaktır. O zaman yapılacak törende nişan eski sahibi tarafından yeni sahibine takılacaktır.

Arkadaşı

Arkadaşı
Çocuklar sık sık başka ülkelerde yaşayan çocuklarla mektuplaşmak ister. Okulda neler yaptıkları, aileleriyle birlikte nasıl yaşadıkları, hangi yemekleri yediklerini öğrenmek ilginçtir.
Başka bir ülkeden çocuklarla arkadaşlık etmek
çocuğunuza düşünceler, değerler ve duygular söz
konusu olduğunda insanların ne kadar çok birbirine
benzediğini öğretir. Mektup arkadaşı bulmak için
değişik kurumlardan destek alabilirsiniz.

Birlikte Gazete Okumak

Birlikte Gazete Okumak

Her gün birlikte okumak için uygun bir gazete makalesi bulun ve kesin. Aile yaşamı, dünya olayları, politika, güzel sanat¬lar ve insanlar hakkında sık sık ilginç yazılar çıkar. Bu, dünyada olup bitenler, başka insanların hayatı ve yeni şeyler öğrenmek açısından kişisel ilgi yaratır. Bu, çocuğunuza size soru sorma, size de çocuğunuzun görüşlerini öğrenme fırsatı verir. Çocuğunuz çok küçükse, makaleyi onun anlayacağı bir dille özetleyin. Çocuğunuz gazeteyi kendi okuyabilecek yaştaysa, ailecek okunup tartışılacak yazıyı seçme görevini ona verin.

Çevreyi Korumak

Çevreyi Korumak
Kendine ve başkalanna ilgi göstermenin bir parçası da doğaya ilgi duymaktır. Yağmur ormanları tükenmiş bir dünyada yaşayacak olan, ne de olsa bizim torunlarımızdır. Doğaya özen göstermeleri ve yeryüzünün güzelliği ve sağlığı için bir şeyler yap¬maları için çocuklarınıza çevre sorunları hakkında bilgi verin. Yeryüzünden sorumlu olduklarını anladıklarında çocuklar ciddi çevre koruyucuları kesilir. Kutuları, gazeteleri, camlan toplamak hoşlarına gider. Atıkları değerlendirmek henüz ailenize girme-mişse, tam zamanı! Belediyelerin atıkları ayrı ayrı toplamaları için çaba sarfedin.

Gönüllü Olma

Gönüllü Olma

Ailenin dışındaki insanlara ilgi göstermek çocuklara merhamet ve empatiyle ilgili çok şey öğretir. Çocuğun farklı insan tipleri ve yaşam tarzlarıyla ilgili anlayışını genişletir. Hayatını başkalarına yardım ederek yaşayan bir insan yaratır. Aileye yakınlık yaratan bir amaç duygusu sağlar. Ailelerin gönüllü olarak birlikte yapacakları birçok şey vardır. Ailecek neye ilgi duyduğunuzu görüşün ve bölgenizde bulunan yardım kuruluşlarından bilgi alın. Bazı önerilerde bulunalım:
• Bir yaşlıyı evlat edinin. Yaşlı bir komşunuzun ya da huzurevindeki bir yaşlının yakınlarda ailesi olmayabilir. • Bir aileyi evlat edinin. Bölgenizdeki yoksul bir aileye ayda bir yiyecek ve giyecek yardımı yapın veya bayram-


• Özürlü veya engelli bir kişiyi evlat edinin.
Onu aile gezmelerinize veya haftada bir
yemeğe davet edin.
• Evinden çıkamayanlar için kütüphaneler¬
den kitap alma - götürme işini üstlenin.
• Aşevlerinde servis yapın.
• Ailecek önemli gördüğünüz bir konuyu
yetkili mercilere yazın.
• Temizlenecek bir kamu alanı saptayın
veya mahallenizde temizlik yapın.
• Bir huzurevini veya hastaneyi düzenli
ziyaret edin.
Çocuklar yukarıdaki öneriler karşısında ilk önce ürkecektir, ancak bir kez insanlara yardım etmeye başladıklarında bundan haz duyacaklardır.

Bir Çocuk, Bir Çiçek

Bir Çocuk, Bir Çiçek

Var olmasını istediğimiz dünya çocuklarımızın zih-ninde oluşturulmalıdır. Çiçekler hayatın güzel ve umut dolu simgeleridir. Bundan sonra bir yerlerde sürüp giden savaş, kazaya uğrayan bir okul otobüsü veya kanserden ölen bir çocuk gibi hüzünlü bir haber okuduğunuzda bir çiçek edinin. Bunu kaybe-dilenin anısına bahçeye, okula ya da parka dikin. Çocuklarınıza bunun ne kadar acı olduğunu ve aynı şey kendi ortamlarında olsaydı, nelerin olacağını tasavvur etmelerini söyleyin. Siz çiçek diker ve bakarken ölen çocukları düşünsünler. Belki de bir şiir yazıp, bunu çiçeğin dibine koymak isteyecek-lerdir. Onlara, dünya gailesi ne kadar büyük olursa olsun, olup bitenlere ilgi gösterme hissiyatı kazandırın.

Birliktelik Oluşturmak

Birliktelik Oluşturmak
İlgi gösteren tek bir kişinin yarattığı etkiyi hiçbir zaman küçümsemeyin. Çocuklarımıza bir fark yaratabileceklerini öğretmemiz gerekiyor. Üzüntülü birine gülümsediklerinde, açlık çekeni fark ettiklerinde ya da yeni komşuya el uzattıklarında dünyamıza iyiîik katarlar. Her iyilik tohumu büyük bir fark yaratır. Var olmasını istediğimiz dünya çocuklarımızın zihninde oluşturul¬malıdır.

Misafircilik Oyunu

Misafircilik Oyunu
Evinize gelen misafirler çocuklarınız için terbiyeli davranışlarını uygulamak açısından neşeli bir vesiledir. Akşam yemeğinden birkaç gün önce bu egzersizi yapın. Aile fertlerinden bir ikisi misafir olsun. Oyun oynayarak ve talimatlar vererek misafirin karşılanması, misafirin ceket ve şapkasının alınması, tanıştırma, yemekten önce soğuk bir şeyler içme ve sohbet etme, misafiri yemek masasına davet etme, oturmasına yardım etme, yemek servisi, sofra adabının uygulan¬ması ve sohbet, yemek masasından kalkış ve yemek sonrası sohbet mahalline gidiş ve nihayet misafirin uğurlanmasını çalışın. Yorumlar yapın ve bütün bu olay esnasındaki davranış ve konuşmalarla ilgili görüşlerinizi söyleyin. Herkes bu davranışları benimsediğinde, rahatlıkla misafir çağırabilirsiniz.

Övülmek ve Övmek

Övülmek ve Övmek
Çocuğunuza başkalarmdaki iyi giyinmiş olmak, güzel bir gülümseme, tastamam yerine getirilmiş bir iş vb. gibi güzel şeyleri görmeyi öğretin. Hoş bir iltifat almayı herkes takdir eder. Çocuğunuzla oturup öğretmenle, kardeşiyle, anne ve babayla ya da bir arkadaşla ilgili bir övgü düşünün. Herhangi birisine güzel bir düşünceyi iletme ve o kişinin nasıl tepki gösterdiğini bildirme konusunda onu teşvik edin. Övgü karşısındaki yanıtı her zaman "Çok teşekkür ederim" olmalıdır. Kendinizle ilgili bahane uydurmak ya da yanıt olarak olumsuz şeyler söylemek kabalıktır. Övgüyü nazikçe koca¬man bir gülümsemeyle kabul edin.

Telefon Konuşması

Telefon Konuşması
Telefonda nasıl konuşulacağının öğretilmesiyle ilgili en güzel yöntem bir teyple ya da fişi takılı olmayan bir telefonla oyun oynayarak egzersiz yapılmasıdır. Çocuklar bir şeyi iyi öğren-mekten sevinç duyar. Telefona cevap verirken söylenecek sözleri, hattın öteki ucundaki kişiyle nasıl konuşacaklarım ve nasıl mesaj bırakacaklarını çalışırlarsa, telefondaki terbiyeli konuşmalarından hoşnut olur ve coşku duyarlar. Birlikte tele¬fona nazik bir şekilde cevap vermek üzerine konuşun. Teybiniz varsa, konuşmayı banda çekin ve telefon konuşması egzersizleri yapın. Anne-babalar çocuğun muhtemelen karşılaşacağı konuşmalarla ilgili rol yapabilir. Çocuğun arayanın söylediklerini not etmeyi öğrenmesi için mutlaka bir bloknot bulundurun. Bandı birlikte dinleyin ve birçok olumlu geri iletimde bulunun. Yetişkinlerin telefonlarının çocukların telefonlarından önce gelmesi kuralını koyun. Bu çocuklara haksızlık gibi gelebilir, ancak büyüklere
saygıyla ilgili bir şeyler öğretir ve aynı zamanda gelen telefonların sırasıyla ilgili bir düzen anlayışı da sağlar.